OAN NGUYỄN TRÃI

 VÀO NGÀY 19 THÁNG 9 NĂM 1442. 

Xảy ra Vụ án Lệ Chi viên, tức Vụ án vườn vải, là một vụ án oan nổi tiếng thời Lê sơ. Qua vụ án này, quan Đại thần Hành khiển Nguyễn Trãi và vợ là Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ bị triều đình Lê Sơ kết tội giết vua Lê Thái Tông, bắt tội chém đầu đến 3 họ nhà Nguyễn Trãi.

Đến năm 1464, thời vua Lê Thánh Tông, Nguyễn Trãi được minh oan, người con còn sống sót duy nhất của ông là Nguyễn Anh Vũ được cất làm quan huyện, bản thân ông được truy tặng tước hiệu

Có giai thoại về người con Nguyễn Anh Vũ rằng:

Cái án giết vua đã thành.Thị Lộ bị tội trảm quyết. Khi đao phủ sắp sửa đem xử tù, thì nàng xin phép được xuống sông tắm gội lần chót. Người ta y theo lời xin, cho một người lính gác tù đi theo canh giữ. Nhưng khi vừa bước xuống nước, rắn lập tức trở lại nguyên hình và trườn xuống sông mất tích. Người lính gác để sổng mất nữ tù liền bị bắt giam và theo luật phải chết thay.

Vụ án Thị Lộ, vì chính phạm trốn mất, nên búa rìu dư luận tự nhiên giáng xuống đầu cả họ Nguyễn Trãi. Theo lệnh triều đình, bà con thân thích của ông bất kể nam nữ già trẻ, tất cả đều bị xử giáo. Riêng có Nguyễn Trãi và người lính gác tù thì bị đem đi chôn sống. Người ta đào một cái hố, đẩy phạm nhân xuống rồi lấp đất lại. Đó là cách hành hình kinh khủng nhất của triều đình. Hôm thi hành bản án, người lính gác là kẻ chịu cực hình đầu tiên. Khi sắp sửa đến lượt Nguyễn Trãi, bỗng có một người đàn bà vợ anh lính gác, ở đâu chạy tới nhảy chồm lên mộ chồng gào khóc thảm thiết, đòi một hai chết theo cho trọn đạo. Trước cảnh thương tâm, Nguyễn Trãi khuyên chị:

- Ta vì một người thiếp mà chết oan cả họ, còn chồng nàng thì lại vì ta mà bị thiệt thân. Thôi, nàng hãy coi đó là số mệnh, đừng khóc nữa. Hãy ngửa bàn tay cho ta ghi lại một chút dấu tích. Sau này nếu có việc gì thì đừng quên ta!

Khi người đàn bà ngửa tay ra trước mặt ông, ông bèn nhổ vào lòng bàn tay một bãi nước bọt.

Vợ người lính gác vừa hứng lấy bãi nước bọt thì bỗng nhiên rùng mình cảm động. Từ đấy nàng có mang, đủ chín tháng mười ngày sinh được một người con trai rất khôi ngô. Nàng đặt tên là Anh Vũ.

(Thầy Hoang Giap Ton)

Dạ, thưa thầy.

Kể rằng, cha của Nguyễn Trãi (NT) vì muốn mở lớp dạy học. Một hôm ông đi ngang qua khu đất trống có nhà bỏ hoang, ông bèn gọi học trò vào khai phá cỏ, phát quang bụi rậm. Thấy có một con mãng xà mẹ rất lớn dẫn theo đàn mãng xà con. Thấy lưỡi dao vung lên, mãng xà mẹ bèn tháo chạy, mãng xà con không chạy kịp nên bị giết. Đêm đến, ông ngồi đọc sách, đâu đó có con mãng xà ở trên trần nhà, máu của nó nhỏ xuống cuốn sách ông đang đọc, giọt máu rưới thành chữ TỘC thấm qua ba lớp giấy. Đúng như dự đoán, sau này tới NT bị tru di tam tộc. Chỉ có hậu duệ chạy thoát về Thái Bình. Sau khi NT được minh oan. Vua mời hậu duệ NT là Nguyễn Anh Vũ về phong chức tước bổng lộc.

Xin kể chút công trạng của NT. Ông là người viết thư gửi Lê Lợi để tham gia nghĩa quân Lam Sơn (1419) một năm sau Lê Lợi cho ông gia nhập nghĩa quân, ông lấy cái đức để thắng cái hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo, nhiều lần viết thư gửi cho Vương Thông chiêu dụ hắn ra hàn ở thành Đông Quan. Đến năm 1427 chiến thắng thành công, ông cấp thuyền cấp ngựa, cấp vàng, bạc, châu báu, xây đường cho giặc về nước. Sau chiến thắng ông xây cái chòi canh rất cao, hằng ngày ông cùng Lê Lợi leo lên chòi canh cao ấy để bàn việc nước và xem dân chúng sống như thế nào, lấy dân làm gốc.

Em viết theo trí nhớ có sai sót bỏ qua cho em :)

(Do Tan Thich)