Trong những lần khởi nghiệp hồi trẻ của mình, có một lần khởi nghiệp rất thành công nhưng đổi lại là những bài học rất cay đắng, mất nhiều mối quan hệ thân thiết với bạn bè. Sau này ngẫm lại, mình mới thấy rằng khi còn nghèo khó thì chơi với nhau rất dễ, nhưng khi có tiền bạc và quyền lực trong tay, việc duy trì tình bạn không còn dễ dàng như vậy nữa.
Hôm nay xin kể lại cho các bạn một giai đoạn rất khó quên trong cuộc đời mình.
Giúp các bạn đổi đời
Trong lần khởi nghiệp thứ hai, mình có ngủ nhờ nhà một bạn cũ ở gần cảng. Thấy mình nhập hàng nhiều, buôn bán lãi lớn, nên bạn này cũng muốn tham gia. Sau đó anh em bạn bè nghe tin bạn làm phân phối với mình phát triển rất tốt nên rất nhiều người đề nghị hợp tác.
Mình chọn thêm 4 người bạn ở 4 thành phố lớn để mở thêm 4 công ty phân phối (mình tạm gọi là A, B, C, D… tất cả đều là bạn nhậu, bạn đá banh). Các công ty phân phối ban đầu thỏa thuận theo mô hình mình giữ 75% cổ phần và họ 25%. Hàng mình cung cấp, cách làm mình chỉ dẫn, các khách hàng chuỗi tại khu vực đó chuyển giao cho họ. Các công ty đều phát triển rất nhanh.
Các bạn lần lượt mua nhà, mua xe, riêng mình vẫn ở nhà thuê vì bao nhiêu tiền kiếm đc mình đưa vào vốn lưu động. Vì vậy nói là giữ 75% cổ phần nhưng mình cũng phải chịu trách nhiệm lớn nhất để duy trì và phát triển các công ty.
Trong giai đoạn này, mình hay về VN đàm phán với các nhà cung cấp mới để gia tăng các sản phẩm, tận dụng hệ thống phân phối đang phát triển. Hồi đó 1 năm mình về VN tầm 5 - 6 lần, mỗi lần từ vài tuần đến 1 tháng. Chính vì vậy mình ít xuống các công ty phân phối, có khi 2 - 3 tháng mới xuống 1 lần. Vấn đề bắt đầu nảy sinh từ đây.
Cuộc họp bí mật của những người bạn thân
Có một số lời đồn nói ra nói ra nói vô, bóng gió là “Dũng không làm gì” mà hưởng cổ phần 75%, trong khi đó bọn tôi phát triển thị trường, quản lý hàng ngày mà chỉ có 25%. Tuy nghe thông tin đó mình rất buồn, nhưng vì mình sở hữu công ty nhập khẩu và 100% công ty phân phối tại thành phố mình sống (công ty phân phối của mình có doanh số lớn nhất) nên tự mình đã đề xuất nâng cổ phần của các bạn lên 50%.
Mình nghĩ làm vậy sẽ ổn và công bằng hơn cho các bạn, sẽ giải quyết bất đồng và mọi người sẽ trở lại làm việc với tâm lí thoải mái.
Nhưng mình đã nhầm. Có một lần, một chị người quen nói với mình: “Dũng biết gì không? Chị thấy mấy đứa bạn em nó vừa gặp nhau ở nhà chị (vì có mấy người chơi chung với chồng chị ấy, trong đó có 1 người rất thân) và muốn loại em để tự nhập hàng”. Chị nói trong cuộc trò chuyện thì A là chủ mưu, B và C ủng hộ hăng hái, chỉ có D phản đối, còn cậu bạn mình hay ngủ nhờ ở cảng thì im lặng.
Nghe chị kể vậy, mình rất sốc. Bằng các “biện pháp nghiệp vụ”, mình xác minh được thông tin đó là đúng. Khi mình tung bằng chứng phản bội của các bạn ra, ông A lật mặt luôn, không trả tiền hàng của mình và bay về VN gặp các nhà máy mì để đàm phán nhập khẩu và bị tất cả từ chối (sau này mình mới biết là các nhà máy mì Việt Nam muốn hợp tác với mình chứ không muốn mạo hiểm với kẻ phản bội).
Không mua được hàng từ VN, A đi gặp một công ty người quen cũ của mình và đề nghị làm phân phối cho họ (chuyện này do đích thân vợ của người này gọi cho mình vì cũng không thích kẻ phản bội). Sự hợp tác giữa A và người quen này đâu đó được 6 tháng thì chấm dứt (vì anh người quen cũng thuộc diện khá đa nghi). Thế là việc tự nhập khẩu để ăn từ “A đến Z” của A thất bại.
Sau này A làm khá nhiều nghề, nhiều lần gọi cho mình hay thông qua trung gian mình đều từ chối. Hơn 10 năm trước anh ta về VN, làm việc cho một người bạn học cũ, cũng tìm cách liên hệ nhiều lần và nhắn tin muốn Cafe, muốn anh em hàn gắn, muốn làm nhà phân phối của Dh Foods ở Hải Phòng nhưng mình không trả lời. Mấy năm trước, chồng của người bạn học cùng anh ta bị bắt (vụ án rất to ở Hải Phòng), vì thế anh ta mất việc, năm ngoái hay năm kia quay về Ba Lan nhưng gặp bạo bệnh rồi mất.
Số phận của những người còn lại
Hết vụ anh A, mình đề xuất mua lại công ty phân phối của D (người duy nhất trong nhóm phản đối). Anh này mặc dù phân phối ở khu vực trung tâm Ba Lan, rất tiềm năng, nhưng do anh phân phối quần áo nữa nên việc phân phối thực phẩm không phát triển tốt lắm. Còn 3 người còn lại, cậu B mặc dù không dám tách ra (do nhìn gương của A) nhưng tỏ thái độ ra mặt, trì hoãn chuyện thanh toán (mình phát hiện ra là anh ta mang tiền hàng đi mua đất). Cậu C thì hay a dua và sự gắn kết với mình không còn nữa. Riêng cậu bạn ở cảng thì không nói gì nhưng cũng không phản đối (hành xử y như mình trong lần khởi nghiệp đầu tiên).
Sau chuyện của A, mình vẫn quyết định làm theo dự định là tặng 50% cổ phần cho những người còn lại. Tuy nhiên, mình cảm thấy không còn hứng thú với công việc, hàng ngày không muốn đi làm nữa. Mình lại không đủ dũng khí để thay đổi quyết liệt… và nhiều vấn đề nữa.
Năm 2002, khi tròn 40 tuổi, mình nhận đc lời đề nghị mua lại công ty mình từ đại gia ở Đông Âu. Sau một buổi gặp đàm phán mình chốt bán luôn kèm điều kiện là các bạn mình vẫn được duy trì hợp đồng phân phối với các điều kiện đã ký. Sau khi biết tin mình bán công ty, một trong những người đó viết cho mình lá thư “tống tiền”. Mình viết 1 lá thư phản hồi và bạn ta im luôn. Số phận 3 người sau này thế nào, mình không quan tâm lắm, nhưng chắc chắn không thuận lợi và phát triển tốt như giai đoạn hợp tác với mình.
Như vậy lần thứ hai khởi nghiệp, tuy kiếm được rất nhiều tiền nhưng mình lại mất đi một số bạn bè, coi như thất bại vì tinh thần mình chán nản, cơ thể mệt mỏi và đồng tiền không hề làm mình vui lúc đó.
Đọc đến đây, có lẽ mỗi bạn sẽ có một suy nghĩ khác nhau. Tuy nhiên, lời khuyên nhỏ của mình: làm gì cũng nên sòng phẳng và minh bạch. Nếu làm ăn trung thực và tử tế thì sẽ không bao giờ thiệt, và chỉ có như vậy thì cả cộng đồng doanh nghiệp mới có thể tốt lên được.
Chúc các bạn luôn hạnh phúc và thành công!
Nguyễn Trung Dũng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Cảm ơn bạn rất nhiều ạ